Waarheid911 Special, januari 2010 (update op 6 mei 2012)



Site Search
index sitemap advanced
site search by freefind

        
9/11 en de gekoesterde mythe van 'Het Complotdenken'
Frank Ho, Email


    9/11? Ahá, u bent complotdenker!!!

 
De kracht van het cliché mag als meer dan bekend worden verondersteld. Misschien wel zo bekend dat u het antwoord op de vraag wat deze kracht inhoudt niet eens paraat heeft. Hoe meer iets voor de hand lijkt te liggen, hoe ongevoeliger het kritisch vermogen reageert.

De Complotdenker

    
'Complotdenken' is inmiddels een zo clichématig begrip dat de toehoorder die ermee geconfronteerd wordt, zijn aandacht en scherpte direct laat varen. Begrijpelijk, want wie de uitkomst al in beginsel bepaald heeft (zoals de stereotiepe complotdenker), die voegt voor de luisteraar niets toe.
    
Wie als Complotdenker wordt gelabeld is gedoemd te mislukken. Het complotverslaafde brein wordt hem voornamelijk toegeschreven omdat zijn opinie te sterk contrasteert met het geloof in een stabiele en betrouwbare status quo, waarbij macht en gangbare wijsheden één onwankelbaar geheel vormen. We mogen best kritiek hebben, zolang we geen aanslag plegen op fundamentele onderliggende waarden of overtuigingen.

Het kenmerk van een onderliggend waardensysteem ten opzichte van min of meer geïsoleerde incidenten is dat een vertrouwenscrisis veel bredere consequenties heeft. Het openbaren van een groot bedrijfsschandaal zal kunnen leiden tot schokkende reacties, maar dat is aanvaardbaar want het corrigeert iets dat 'slecht' is, terwijl het tegelijkertijd juist ons vertrouwen in ons geloof, de rechtstaat, versterkt. Maar wanneer de rechtstaat zelf fundamenteel zou worden geschokt door de ernst van enkele samenhangende gebeurtenissen, ontstaat een situatie waarbij een vangnet ontbreekt. De peilers waarop ons vertrouwen rust blijken dan zelf onbetrouwbaar. Dan worden onder druk van machtige belanghebbenden, het industriële complex inclusief wat het in de slipstream meetrekt, heel andere beschermingsmechanismen getriggerd om te redden wat er te redden valt.

Wie dus de klok luidt over een omvangrijke samenzwering met verregaande gevolgen op (inter)nationaal niveau, raakt niet alleen aan het complot maar ook aan een dieper vertrouwen in een systeem waaraan we door jarenlange welvaart een collectief vertrouwen zijn gaan ontlenen. Het moment dat dit vertrouwen wordt geschaad genereert tal van nieuwe onzekerheden, op een schaal die voor machtige partijen schadelijke consequenties kan hebben. Denk aan politieke reputaties, beslissingen die met terugwerkende kracht zinloos, schadelijk of zelfs moorddadig (oorlog) blijken, het effect op financiële markten, het bedrijfsleven, industrie, enzovoort.

Dit soort kennis sterkt het vertrouwen in onze gemeenschappelijke grondwaarden niet, integendeel. Waarmee de gretigheid om hier kennis van te nemen een stuk minder zal zijn. Afgezien van deze verminderde amusementswaarde zal door zulke belanghebbenden achter de schermen worden geprobeerd om boodschappers van het slechte nieuws door het slijk te halen. Het directe belang zal bij hen zwaarder wegen dan het gemeenschappelijk belang.

Normatief en Politiek Machtsinstrument

Het 'gevaar' van groepen mensen die met hun onderzoek zo ver gaan dat fundamentele mistanden aan het licht dreigen te komen, kan simpel worden geneutraliseerd door hen te betichten van complotdenken. Het label is ruimschoots door de media gehanteerd als argument en vonnis ineen. Complotten zijn —in klein en groot— talrijk en oud als de wereld, maar toch wordt een ieder die al onderzoekend terecht komt in een wereld van bedrog en samenzwering simpel afgeserveerd als een incompetente idioot. Het begrip is veel benauwder dan de persoon die het etiket meestal krijgt opgespeld, maar de kracht ervan is groot.

Iemand bombarderen tot complotdenker is een louter normatieve duiding die niets zegt over de kwaliteit van zijn of haar werk. Het middels de media monddood maken van groepen mensen door het krachtig negatief herkaderen van hun werk, is een politiek machtsinstrument van de eerste orde. Het is vooral zo sterk omdat hiermee de versimpeling van complex werk tot één enkele term aan werkelijk iedereen de mogelijkheid biedt om 'begrepen' te worden. Daarmee groeit het label razensnel uit tot een meme, een door ieder overgenomen kreet die alles dekt en elke discussie overbodig maakt.

Begripsvernauwing door een onwrikbare aanname gaat natuurlijk ook op voor de verstokte gelovige, idealist, communist, kapitalist en zelfs voor de atheïst, kortom elke visie die tot een doctrine vervalt.
Maar terwijl die laatste classificaties verkozen kunnen zijn door betrokkene zelf, is De Complotdenker geheel overgeleverd aan hoe de-collectiviteit-hem-gedefineerd-heeft. Probeer met deze beperkende oordeelsvorming maar eens iets duidelijk te maken. Men heeft allang afgehaakt.

    
Propaganda

    
De mens toonde in alle tijden een sterke neiging tot het construeren van logische en voor het brein inzichtelijke wereldbeelden. In het verlengde van vele religies, doctrines, idealen en andere overtuigingstelsels, waarbij identificatie en sociale contrôle belangrijker bleken dan intrinsieke betekenis, vormt het clichébegrip wellicht de kleinste eenheid of begripsdrager waaraan een collectieve beeldvorming kan worden ophangen.

Waarmee de bezwerende kracht van dit begrip als succesvolle toepassing voor propaganda, pijnlijk wordt verklaard. Noem iemand een complotdenker en de persoon is uitgeschakeld, monddood en passé. Dit los van de manier hoe diegene zich inhoudelijk heeft voorbereid en los van de vraag of die persoon werkelijk een type complotdenker is. Welke bekende en wervende persoonlijkheid zou het in zijn/haar hoofd halen om zich met de 'complotdenker' te associëren? Het staat immers garant voor karaktermoord.

Complotdenken als clichébegrip is zozeer doordrenkt van een gedeeld (collectief) oordeel dat het in staat is het kritisch vermogen moeiteloos te passeren. 'Complotdenken' als rookgordijn, niet zelden doeltreffend ingezet om mensen het zwijgen op te leggen, treft direct een diepe overtuiging, zonder dat enige reflectie of twijfel ontstaat over de juistheid van het gebruik.

Maar hoewel een ieder zich aan dit wonderlijke krachtenspel van betekenissen in meer of mindere mate vertilt, is het vooral het bewuste gebruik - zeg gerust misbruik - van de verbloemende kracht van het woordcliché, waarmee in propagandistische zin wonderen kunnen worden verricht.
1

9/11
    
Natuurlijk zou het schoolvoorbeeld van "De Complotdenker" als clichébegrip, op deze plek niet af zijn zonder hierbij de aanslagen van 11 september 2001 te betrekken. Complotdenken en 9/11 is een fascinerende en uiterst effectieve combinatie, want deze aanslagen overtroffen alles wat het collectieve geheugen van de moderne mens aan rampenscenario's tot dan toe had opgeslagen.

Met andere woorden: de aanslagen zelf waren verre van cliché. Gebrek aan referentiepunten maakten dat het verstand verbijsterd werd en dat mensen koortsachtig zochten naar de beste verklaring van het moment. Want nogmaals, de mens zoekt orde, terwijl intuïtie gebruik maakt van referentiepunten uit eerder opgeslagen ervaringen. De geest rust niet eerder dan wanneer er structuur is gevonden of een basis in de vorm van ideeën en gedachten waaraan het zin of betekenis kan ontlenen.

In die context - of liever in het gebrek aan context - schuilt in elk mens de neiging om het complot tot leven te roepen. Ofwel een visie te scheppen waarin men gebeurtenissen meent te kunnen plaatsen of bevatten, ook al blijkt deze visie aan een snelle ontwikkeling onderhevig of achteraf zelfs onjuist.

   
Al Qaeda en Taliban ontkenden stellig
     
Een dag na de aanslagen van 11 september prijkte Sadam Hoessein op de hitlijst van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Veel Amerikanen denken nog steeds dat hij samen met Osama bin Laden achter de aanslagen zat. Zelfs Republikeins kandidaat voor het Amerikaanse vice-presidentschap, Sarah Palin, was in 2008 die opvatting toegedaan. Osama bin Laden als directe dader gonsde ook direct door de ether, hoewel de massamoord in New York City en in Washington nog geen enkele vorm van hard bewijs had opgeleverd en bewijsmateriaal in de vorm van tonnen staal al snel werden afgevoerd.
Woordvoerders van de Taliban en Al Qaeda ontkenden aanvankelijk resoluut iedere verantwoordelijkheid. Het vervolg kennen we van vage en ongesynchroniseerde filmpjes, alsof het machtige Al Qaeda zelfs na 2001 nog steeds niet over een simpele Sony Handicam kon beschikken.

De lezer denkt nu vast dat ik begonnen ben hem of haar ervan te overtuigen dat Al Qaeda onschuldig is. Of dat ik als een Jehova Getuige eindelijk ben aangeland bij mijn eigen geloof en op dit moment mijn voet tussen de deur plaats (ook weer een cliché).

Die lezer heeft het mis.

Wat ik zeggen wil is dat de razendsnelle inprenting van de schuldigen van 9/11, door een gezaghebbende instantie als de Amerikaanse regering, het schoolvoorbeeld is van een complottheorie die ten onrechte, want onbewezen, als een werkelijkheid op het collectieve brein is losgelaten.

De menselijke perceptie die in chaos snakte naar ordening en rust, kreeg onmiddellijk wat het wilde. Feitelijk kreeg het een hypothese, maar het werd gebracht als een waarheid. Een geforceerde waarheid waarvan de tot standkoming zich ontrok aan alle protocollen die door wetsgeleerden en wetsdienaren gedurende eeuwen werd ontwikkeld. De waarheid van 11 september lag al op straat voordat het onderzoek goed en wel gestart was. En wat voor een onderzoek...
  
Waarheidsvinding kwam uiterst moeizaam van de grond en is door het Witte Huis krachtig en succesvol tegengewerkt. De 911 Onderzoekscommissie is volgens velen een witwas gebleken. In december 2007 bleek dat opnames van getuigenverklaringen van de twee belangrijkste Al Qaeda gevangenen, in 2005 door de CIA zijn vernietigd.

En weg was het weinige aan controleerbaar bewijs.

Herhaalde oneliners

De waarheid van 9/11 is met herhaalde oneliners dermate krachtig als een vanzelfsprekendheid op het publiek losgelaten, dat velen - onbewust van het feit dat het onderzoek naar de massamoord geen bevredigende antwoorden opleverde - die waarheid zijn blijven voeren zonder daarover ook maar enige twijfel toe te staan.

Uit wetenschappelijk onderzoek is veelvuldig gebleken dat mensen eerder geneigd zijn om autoriteiten te geloven dan niet officiële instanties of personen.


Omdat de officiële theorie over 9/11 onvoldoende is aangetoond was het slechts een kwestie van tijd voordat de kritiek goed zou losbarsten. Harde en gefundeerde kritiek van deskundigen uit vele disciplines en rangen kwam genadeloos bovendrijven, van conformistisch of politiek correct denken ontdaan en dwars tegen de conventionele wijsheid in.

En wat er toen gebeurde?

Degenen die het officiële complot van 9/11 zelf lanceerden en velen die dat kritiekloos aanvaardden, beschuldigden vervolgens de critici van complotdenken!
2

Ik ontken niet dat ook onder de vele critici van de officiële 9/11 theorie, er een aantal notoire complotdenkers rondloopt. Althans, mensen bij wie het complotdenken met recht typerend mag worden genoemd. Dit zijn niet altijd de meest geruislozen, want zij brengen een boodschap die in eigen optiek wellicht wereldreddend is, maar die vreemd genoeg vooral onderling en tegen elkaar gericht blijft.

Het is deze betrekkelijk kleine groep die door tegenstanders gretig wordt aangehaald om daarmee de veel grotere groep critici te vereenzelvigen.

Mensen zijn geneigd hun ideeën en gedachten te vormen binnen vertrekpunten die al bij voorbaat vast liggen. Het is de mate van vooringenomenheid die bepaalt in hoeverre personen iets geheel nieuws in overweging kunnen nemen. Bij veel critici van het officiële verhaal over 9/11 valt een zekere rigiditeit niet te onkennen. Maar dat geldt ook de voorvechters van de officiële complottheorie van 9/11.

     
Verstrengeling regeringsofficials en nieuwsmedia
      
Door in te spelen op emoties, moraal, schuldgevoelens en vaderlandsliefde, heeft een denkmaffia van terreurdeskundigen elke poging tot kritisch denken weten te herkaderen tot een vijandige beeld. Niet alleen als een teken van anti-Amerikanisme, maar ook als het bewijs van een morbide geloof in het kwade.
Wie zich in de Amerikaanse pers kritisch uitliet over 9/11 werd in pek en veren gedrenkt. In het gunstigste geval was zo iemand een complotdenker.

FoxNews van Australiër en mediamagnaat Rupert Murdoch heeft zeer vele columns en shows gewijd aan het bestrijden van kritische geluiden. Critici worden bij het geringste kritische geluid betiteld als gevaarlijk en anti-Amerikaans. Met publiciteitsoffensieven waarin niet velddeskundigen maar regeringsofficials domineerden, werd het tolerantieniveau van het grote publiek op een minimum gehouden. Wie te kritisch was kon zijn biezen pakken, was staatsvijand nummer één. De hype was geboren, nieuwsmedia die zich vastbeten op waarheidsvinding werden teruggefloten door bezorgde of boze adverteerders. Wie niet voor was, was tegen!   Rupert Murdoch, mediamagnaat
New York Times, April 2003:
"Two News Corp holdings in particular have provided neoconservatives an influential platform: Fox News and the Weekly Standard. Murdoch's personal involvement has helped to ensure that almost all of his news organizations "have hewn very closely to Mr. Murdoch's own stridently hawkish political views, making his voice among the loudest in the Anglophone world in the international debate over the American-led war with Iraq." RightWeb.com

Terug bij de Complotdenker

Maken tot complotdenker gedefinieerde critici zich werkelijk schuldig aan complotdenken? Kortom: staat het oproepen van vragen of het niet accepteren van antwoorden gelijk aan complotdenken?

Wat wil het geval? Terwijl sceptici van de officiële 9/11 complottheorie in de belabberde officiële verklaring lukraak gaten schieten, schreeuwen verdedigers van dit verhaal om het hardst dat deze critici moeten gaan vertellen wat er die rampzalige dag dan wel precies is gebeurd.
Volgens hen moeten de zogenaamde 'truthers' met een coherente tegenverklaring, inclusief bewijslast, hun kritiek op de officiële lezing hard maken.

Een bizarre eis! Van de criticus wordt een complotversie geëist die de regering van de Verenigde Staten schuldig verklaart, inclusief bewijsvoering! Alsof dat de tol is die een criticus voor zijn kritiek verplicht is te betalen. Alsof het onvoldoende is om met gefundeerde kritiek onjuistheden of zwakten in verklaringen van anderen bloot te leggen. Dat wat feitelijk de kerntaak van het journalistieke metier zou behoren te zijn, in dienst van de waarheidsvinding.

Het is de officiële lezing waarbij het steeds aan onafhankelijkheid en betrouwbare bewijsvoering ontbroken heeft. Dat is de reden waarom critici een onafhankelijk onderzoek tot de doelstelling en de focus van hun activiteiten hebben gemaakt.

De officiële waarheid staat intussen zonder deugdelijk bewijs in het collectieve bewustzijn gegrift. De bestaande (officiële) bewijsvoering zou in elk valide strafproces geen schijn van kans maken. Maar terwijl kritiek als een natuurverschijnsel begon op te borrelen en inmiddels door velen wordt gedeeld, blijven sommigen de oude propaganda fanatiek verdedigen en wordt inhoudelijke kritiek weggewoven als een vorm van hardnekkig en ziekelijk complotdenken!

Is de criticus verplicht om zijn kritiek te onderbouwen door een tegenhypothese te leveren?
   
Is het niet voldoende als men degene die waarheid claimt confronteert met de inconsistenties van zijn eigen theorie? Moet de wetenschapper die de werkhypothese van een collega onderuit haalt, bijvoorbeeld de claim om AIDS te genezen, vervolgens zelf met een remedie komen? Natuurlijk niet! Het is al voldoende om gaten te schieten in de stellingen die men naar voren brengt. Degene die waarheid claimt moet zelf zijn bewijs kunnen verdedigen. En anders zal zijn waarheid sneuvelen.


3

Terug blikkend op ontwikkelingen rond waarheidsvinding van 9/11 mag men geconstateren dat verdedigers van het officiële 9/11 verhaal zich voor een belangrijk deel hebben verloren in de stereotypen van het complotdenken. Een officiële complottheorie vol gaten en incosistenties wordt met alle macht verdedigd, terwijl critici van deze geïndoctrineerde 'werkelijkheid' worden bestreden met het argument dat juist zij de complotdenkers zijn. Een gotspe. Je moet er maar opkomen en je dan nog niet realiseren dat juist de hang naar coherentie in een onvoldoende onderzochte werkelijkheid, de moeder is van alle complottheorieën. De officiële verklaring over 9/11 is zo'n complottheorie.

De Criticus

De Criticus daarentegen bleef stoïcijns. Weigerde om zich over te geven aan de versimpelde, en logisch consistent gemaakte totaalhypothesen waartoe hij werd verleid, ondanks de schokkende journalistiek van de ontkenning, waarin hij als onderzoeker continu werd gemarginaliseerd en voor gek versleten .

Niet dat De Criticus meer weet dan anderen, maar hij is bereid toe te geven wat hij niet weet. Bereid om te twijfelen aan welke waarheid dan ook. Hierdoor is hij in staat om met nieuwe informatie zijn beeldvorming steeds bij te stellen.

Dat de Twin Towers zouden zijn opgeblazen met explosieven is niet de waarheid van de Criticus tegen die van het Officiële Verhaal. Het opblazen van de Twin Towers en Gebouw 7 is een hypothese die door vele critici ruim wordt verkozen boven de grove, technisch absurde en en onbewezen stellingen van een Amerikaanse overheid die zich al vele malen onbetrouwbaar toonde.
De Regering Bush: 935 leugens in twee jaar, Center for Public Integrity

Controlled demolition als werkhypothese is veel waarschijnlijker dan het verklaringsmodel van volledige instortingen door schade en brand. Gebeurtenissen die zich zonder enig precedent op 11 september voor de eerste maal en gelijk in drievoud hebben voorgedaan (WTC1, WTC2 en WTC7).

Doctrine of bewijs?

Conclusies over de gebeurtenissen zijn eenzijdig en te snel door politici wereldkundig gemaakt. Deskundigen uit het veld werden stelselmatig gemeden. VN-waarnemers waren taboe. Nieuwsmedia gaven zich massaal over aan de onderbuikgevoelens van hun lezers en schonken hun podia aan elke regeringsofficial die om wraak riep. Ook vanouds progressieve kranten als The New York Times en Washington Post sloten zich daarbij kritiekloos aan

William Safire is being honored for polishing the nation's language and elevating the debates of the dayEen vermaarde columnist als William Safire (NYT), onlangs op 27/09/09 overleden, waarvan de Volkskrant jarenlang vertaalde stukken plaatste, sprak zich onomwonden uit vóór een oorlog tegen Irak, inclusief alle eenzijdige argumenten die de regering Bush in niet aflatende herhalingen aan de man bracht. Safire ontving van Bush (2006) de hoogste onderscheiding voor burgers: de Presidential Medal of Freedom.

Michael Gerson
, speechschrijver van president Bush in aanloop naar de oorlog in Irak, bedacht in 2002 de gevleugelde oneliner "The first sign of a smoking gun might be a mushroom cloud" (commondreams.org). Zowel Colin Powell, Condoleeza Rice als George Bush wisten vooral met die regel de angst te verbreiden waarmee hun zo gewenste oorlog tegen Irak dichterbij kwam. Nog in september 2002 kon Gerson terecht als columnist in dienst van de progressieve Washington Post. De krant die maar liefst 26 opiniërende stukken bracht waarin een aanstaande oorlog tegen Irak gerechtvaardigd werd.

    
Van hypothese naar waarheid

Betere hypothesen dan het officiële verhaal van 9/11, waarover ook bij de Nederlandse regering geen twijfel bestaat, zijn eveneens te bedenken vanwege vele indirecte gebeurtenissen, zoals een extreem nalatige luchtdefensie en tal van andere factoren. Hierbij als kanttekening dat elke kritische hypothese die tegen een bestaande doctrine ingaat theoretisch blijft zolang geen grondig onafhankelijk onderzoek met juridische volmachten heeft plaatsgevonden.
Maar geldt dat dan ook niet voor de officiële lezing die ook een hypothese is, waarbij onderzocht materiaal nauwelijks is getoetst met toepassing van noodzakelijke volmachten of bevoegdheden? Potentiële bewijslast is door een leger van advocaten zo ontoegankelijk mogelijk gehouden.

De echte onderzoeker duidt slechts en beïnvloedt de werkelijkheid die hij/zij onderzoekt niet. Het afstevenen op enig doel uit opportunistische motieven of onder politieke druk, mag nooit worden gelinkt aan wetenschap of in verband gebracht met waarheidsvinding.

Opzichtige overheidspropaganda maakt van de onderzoeker die hierin conflicteert vanzelf een dissident. Dat is geen keuze, maar een consequentie die ontstaat door elke neiging tot het accepteren van moreel veilige of maatschappelijk gewenste uitkomsten te vermijden.

Het is ironisch, maar op de dag dat een 'complotdenker' zijn gelijk mag claimen, blijkt hij met terugwerkende kracht nooit een complotdenker te zijn geweest. Dat begrip blijft vitaal zolang die irritante minderheid, die sec observerend aan collectieve zekerheden schade toebrengt, ermee kan worden genegeerd.



     
4
 
     
Meer over complotdenken op deze site:
9/11 en het Journalistiek Ongemak van Waarheidsvinding
Complottheorieën
Complotdenken of de feiten uitdiepen?

Speculeren over de toedracht van 9/11
9/11 en de gekoesterde mythe van 'Het Complotdenken'
De grote ontkenning van het officiële 9/11 bedrog
De Rede — Onverwoestbaar tot waar het kansloos is —


    
Terug naar begin
TOP

Overzicht